+22 °С
Ясно
Илһөйәрлек
22 Мая 2021, 03:59
Ашап бөтөп ҡуйығыҙ
Боронораҡ былай булмай торғайны. Һалдатҡа киткән егетте һәр береһе ҡулдан килгәнсә, оҙата, күбеһе оло туй яһай ҙа ҡуя торғайны, һыйҙан һығылып торған өҫтәлдәр, шешәләр, гармун, илаш... Малайҙары ысын һуғышҡа китеп барамы ни. Хәйер, был шулайыраҡ ҡабул ителә лә ине, Афғанға эләкмәгәне лә армияны ҙур тормош мәктәбе тип ҡабул итте, дембелләнеп ҡайтҡас та, аҙналар буйы һалдат кейемен сисмәй, һәр осрағанына армияла күрһәткән батырлыҡтарын руссалап ҡына һөйләне.
Боронораҡ былай булмай торғайны. Һалдатҡа киткән егетте һәр береһе ҡулдан килгәнсә, оҙата, күбеһе оло туй яһай ҙа ҡуя торғайны, һыйҙан һығылып торған өҫтәлдәр, шешәләр, гармун, илаш... Малайҙары ысын һуғышҡа китеп барамы ни. Хәйер, был шулайыраҡ ҡабул ителә лә ине, Афғанға эләкмәгәне лә армияны ҙур тормош мәктәбе тип ҡабул итте, дембелләнеп ҡайтҡас та, аҙналар буйы һалдат кейемен сисмәй, һәр осрағанына армияла күрһәткән батырлыҡтарын руссалап ҡына һөйләне,
Әрмегә киткәнсе әле, медкомиссия-ғәләмәтен үтеү ҙә үҙе бер тарих ине. Алдан уҡ, донъя күргән олораҡ ағайҙар, ҡотто алып ҡуя. Военкоматта һине сыр яланғас сисендерәләр, шулайталар-былайталар, төрлө аҫтыртын һорау бирәләр... Шапыртҡандарын тегендә барғас ҡына аңлайһың. Бүлмәнән-бүлмәгә йөрөтөп тикшерәләр генә икән. Медкомиссияһы ла нимәгә инде, 18 йәшлек егетмен, ниндәй сирем булһын минең, ошоңарсы хатта йүткергәнем дә юҡ. Алмай ғына ҡуймағыҙ, ауылға нисек ҡайтып күренәм, быны армияға алмағандар, йә үлем хәлендә йөрөй, йә етешмәй икән тиерҙәр. Ауылда армияға бармай ҡалғандарҙан ике-өс кеше генә, улары ла юғары уҡыу йортонда уҡығанға шулай, ул саҡта һәр береһе юғары белемле булманы, ВУЗ-да уҡыған кеше космонавт һымаҡ ине - бындайға һоҡланып ҡарайһың, сыҡһа ла сыға бит беҙҙең ауылдан да егеттәр. Хәҙер генә бөтәһендә лә юғары белемле диплом, тик эше генә юҡ.
Аҫтыртын һорау тигәндән, табиптарға күренеп бөткәс, ысынлап та һорауҙар бирәләр.
- Китап уҡыйһыңмы?
- Эйе.
- Кемде?
- Достоевскийҙы, - булғас, булһын, яҙыусыларҙың иң арыуын әйтәйем әле. Шау урыҫ офицерҙарына Кирәй Мәргәнде уҡыйым тип әйтеп тороп булмай бит инде.
- Хәтәр икән. Ә ниндәй әҫәрен?
- "Енәйәт һәм яза".
- Армияға барғас, Раскольников һымаҡ, берәйһен балта менән сапҡылмаҫһыңмы?
...Хәҙер башҡасараҡ донъя. Йолаларҙан элек ата-әсә малайына икмәк тешләтеп кенә ебәрһә (ҡалған өлөшөн ҡайтҡас ашап бөтөр), бөгөн армияға икенсерәк итеп оҙаталар. Элекке һымаҡ оло туйҙар уҙғарыу ҙа кәмене ахыры, юҡһа, военкомат яны, беҙ киткәндә, ҙур халыҡ менән тула, һәр икенсе кеше лаяҡыл, бер заман һуғыш сығып китә, автобусҡа таш бәрәләр, тибәләр - йолаһы шул, йәнәһе. Был ҡырағай йолалар онотолдо (шөкөр), улар урынына халыҡтың матур йолалары килде (икмәк тешләтеү йолаһы, әлбиттә, ҡалды)- армиияға китеп барған малайҙарға диндарҙар килеп фатиха бирә. Йәштәр ҙә аҡыллыраҡ хәҙер, зәм-зәмгә тартылыштары юҡ, был тормошта йәшәйем тиһәң, үҙеңде йәштән һаҡларға кәрәк.
Кисә военкоматҡа йәнә дин әһелдәре килгән. Өгөт-нәсихәт булған. Беҙҙән дә бәләкәй генә теләк: йортта тешләнеп ҡалған икмәк һынығығыҙҙы, ҡайтҡас, ашап бөтөп ҡуйырға яҙһын, малайҙар.
