– Мырҙа, һинең менән сәфәрҙә булыу миңә бик тә оҡшаны. Беҙҙең ғилми ойошмаға күрше өлкәләрҙәге башҡорт ауылдары мәктәптәрендә башҡорт телен уҡытыуҙың хәл-торошон тикшереү өсөн командировкаларға бергәләп йөрөргә тап бына һинең кеүек йәш кеше кәрәк. Әйҙә беҙҙең ғилми-тикшеренеү институтына эшкә күс. Беҙҙә, Мәскәү филиалы булғас, йыл һайын ғилми хеҙмәткәрҙәргә фатир бирәләр. Һиңә лә юлларбыҙ, – тигән хәбәр һалды.
Быны тыңлап ултырған ауыл хужалығы бүлеге мөдире Ислам Мырҙабаев:
– Фатир бирәбеҙ тигән саҡтарында бер нәмәгә ҡарамай бар. Үҙең күреп тораһың бит: беҙҙең йәш журналистарҙың башы нисәмә йылдар ятаҡтарҙан сыҡмай, – тине. Был изге эште баш мөхәррир урынбаҫары Сафуан Әлибаев та хупланы. Шулай итеп, мин көтмәгәндә РСФСР-ҙың милли мәктәптәр буйынса ғилми-тикшеренеү институтының Башҡортостан филиалы хеҙмәткәре булып киттем.
Бер аҙ эшкә өйрәнгәс, Һамар, Һарытау, Ырымбур өлкәләрендә командировкаларҙа булып ҡайтҡас, Рафаэль Ғәйнетдин улы:
– Мырҙа, хәҙер һиңә фатир юллай башларға кәрәк. Һеҙҙең элекке баш мөхәррир Мансур Әнүәр улы Әйүпов, үҙең беләһең, хәҙер Министрҙар Кабинетында ҙур түрә булып ултыра. Уға мөрәжәғәт итәйек, – тине. Китте был мине эйәртеп Аҡ йортҡа. Барҙыҡ. Керҙек. Эштең ниҙә икәнен аңлатып һөйләп бирҙе.
– Тәлғәткә тигәс, эшләйбеҙ беҙ уны. Булыр фатир, – тип беҙҙең документты алып ҡалды.
Бер аҙҙан, ысынлап та, беҙҙең институтҡа Өфө ҡала Советынан фатир бүлделәр. Өс бүлмәле.
Бер көндө Рафаэль ағай тыны бөтөп ҡала советынан ҡайтып керҙе:
– Мырҙа, өс бүлмәле һиңә батмай, өйләнгән, балалы булырға, һис юғы ҡатыны ауырлы тигән белешмә ҡағыҙы булырға тейеш, тинеләр.
Был хәлдән шаңҡып ҡалып, аңыма килгәнсе институт хеҙмәткәрҙәре йыйылыш үткәреп, беҙҙең институтҡа бирелгән фатир әрәм булмаһын тип, уны бер хеҙмәткәргә бирҙеләр.
– Ярар, ҡайғырма, мырҙам, киләһе йылға яңынан юлларбыҙ, – тине Рафаэль ағай.
Китте был мине эйәртеп Аҡ йортҡа. Барҙыҡ. Мансур Әнүәр улына хәлде аңлатып бирҙе:
– Тәлғәткә өс бүлмәле фатир һыймай, бер бүлмәлеһе кәрәк.
– Эшләйбеҙ беҙ уны. Булыр Тәлғәткә бер бүлмәле фатир, – тине түрәбеҙ.
Тейешле документтарҙы Рафаэль ағай Өфө ҡала Советына илтеп тапшырҙы. Гел генә был мәсьәлә менән ҡыҙыҡһынып торҙо, ҡала советына ҡат-ҡат барып йөрөнө. Мин дә тынысланып, өмөтләнеп көтөп йөрөнөм.
Бер көндө бик борсоулы ҡиәфәттә ҡайтып керҙе Рафаэль Ғәйнетдин улы:
– Тағы ла яңғылыш өс бүлмәлене биргәндәр.
Мин, бер уңмаған һис уңмаҫ, тип был институттан эштән киттем.
Өфө ҡала советында бер дуҫымдың танышы эшләй ине. Бер көндө уға:
– Рафаэль Аҙнағолов ике йыл буйына ике бүлмәле фатирын өс бүлмәлегә алмаштырам тип, йөрөнө-йөрөнө. Тәки килтереп сығара алманы, – тигән.
Быны тыңлап ултырған ауыл хужалығы бүлеге мөдире Ислам Мырҙабаев:
– Фатир бирәбеҙ тигән саҡтарында бер нәмәгә ҡарамай бар. Үҙең күреп тораһың бит: беҙҙең йәш журналистарҙың башы нисәмә йылдар ятаҡтарҙан сыҡмай, – тине. Был изге эште баш мөхәррир урынбаҫары Сафуан Әлибаев та хупланы. Шулай итеп, мин көтмәгәндә РСФСР-ҙың милли мәктәптәр буйынса ғилми-тикшеренеү институтының Башҡортостан филиалы хеҙмәткәре булып киттем.
Бер аҙ эшкә өйрәнгәс, Һамар, Һарытау, Ырымбур өлкәләрендә командировкаларҙа булып ҡайтҡас, Рафаэль Ғәйнетдин улы:
– Мырҙа, хәҙер һиңә фатир юллай башларға кәрәк. Һеҙҙең элекке баш мөхәррир Мансур Әнүәр улы Әйүпов, үҙең беләһең, хәҙер Министрҙар Кабинетында ҙур түрә булып ултыра. Уға мөрәжәғәт итәйек, – тине. Китте был мине эйәртеп Аҡ йортҡа. Барҙыҡ. Керҙек. Эштең ниҙә икәнен аңлатып һөйләп бирҙе.
– Тәлғәткә тигәс, эшләйбеҙ беҙ уны. Булыр фатир, – тип беҙҙең документты алып ҡалды.
Бер аҙҙан, ысынлап та, беҙҙең институтҡа Өфө ҡала Советынан фатир бүлделәр. Өс бүлмәле.
Бер көндө Рафаэль ағай тыны бөтөп ҡала советынан ҡайтып керҙе:
– Мырҙа, өс бүлмәле һиңә батмай, өйләнгән, балалы булырға, һис юғы ҡатыны ауырлы тигән белешмә ҡағыҙы булырға тейеш, тинеләр.
Был хәлдән шаңҡып ҡалып, аңыма килгәнсе институт хеҙмәткәрҙәре йыйылыш үткәреп, беҙҙең институтҡа бирелгән фатир әрәм булмаһын тип, уны бер хеҙмәткәргә бирҙеләр.
– Ярар, ҡайғырма, мырҙам, киләһе йылға яңынан юлларбыҙ, – тине Рафаэль ағай.
Китте был мине эйәртеп Аҡ йортҡа. Барҙыҡ. Мансур Әнүәр улына хәлде аңлатып бирҙе:
– Тәлғәткә өс бүлмәле фатир һыймай, бер бүлмәлеһе кәрәк.
– Эшләйбеҙ беҙ уны. Булыр Тәлғәткә бер бүлмәле фатир, – тине түрәбеҙ.
Тейешле документтарҙы Рафаэль ағай Өфө ҡала Советына илтеп тапшырҙы. Гел генә был мәсьәлә менән ҡыҙыҡһынып торҙо, ҡала советына ҡат-ҡат барып йөрөнө. Мин дә тынысланып, өмөтләнеп көтөп йөрөнөм.
Бер көндө бик борсоулы ҡиәфәттә ҡайтып керҙе Рафаэль Ғәйнетдин улы:
– Тағы ла яңғылыш өс бүлмәлене биргәндәр.
Мин, бер уңмаған һис уңмаҫ, тип был институттан эштән киттем.
Өфө ҡала советында бер дуҫымдың танышы эшләй ине. Бер көндө уға:
– Рафаэль Аҙнағолов ике йыл буйына ике бүлмәле фатирын өс бүлмәлегә алмаштырам тип, йөрөнө-йөрөнө. Тәки килтереп сығара алманы, – тигән.